Eind jaren 1970 maakt de Koude Oorlog elke inlichtingendienst paranoïde. In Boedapest wordt een geheim agent van MI6 neergeschoten. Alles wijst erop dat de Russen een mannetje hebben aan de top van de Britse geheime dienst. George Smiley wordt uit pensioen gehaald om de mol te ontmaskeren. Welke vriendelijke collega zit de boel te bedonderen?

Beelden van een voorbij kerstfeest keren terug als een refrein. Ze dragen nauwelijks bij tot de plot maar des te meer tot de net niet weemoedige sfeer. De glamour is zo ver weg. Miserabele venten bespreken tijdens saaie vergaderingen in stoffige kantoren in miezerig Londen de grote conflicten als vormden ze het bestuur van een hondenbrokkenfabriek. De normaliteit is bijna deprimerend.

Tegelijkertijd staat er veel op het spel. Smiley, de meest grijze van de hoop, knokt zich geen weg naar de ontmaskering, maar redeneert en stelt met kalme vastberadenheid de juiste mensen de juiste vragen. Gary Oldman speelt de rol van zijn leven.

Uitstekende vaklui als Colin Firth, John Hurt en Mark Strong nemen de andere personages voor hun rekening. De complexe, volwassen plot is ontleend aan het boek van John le Carré. De Zweedse regisseur Tomas Alfredson zet net als in zijn vampiersdrama Let the right one in zwaar in op sfeer. Maatwerk. 

Vijfmaal John le Carré

Onder de naam John le Carré schreef de voormalige Britse spion David Cornwell toonaangevende boeken in het spionagegenre. Tinker tailor soldier spy is niet de enige gewaardeerde verfilming.

1. The spy who came in from the cold (1965)

Een oudere Britse spion wil een laatste klus klaren in de DDR maar kan niemand vertrouwen. Richard Burton hield een Oscar-nominatie over aan zijn vertolking in deze sobere, sfeervolle verfilming van een van de ultieme thrillers over de Koude Oorlog.

2. Tinker tailor soldier spy (1979)

Op vraag van de BBC werd van Tinker tailor soldier spy een miniserie gemaakt. De legendarische Alec Guinness speelde hoofdpersonage Smiley ook met brio in een tweede reeks: Smiley’s people.

3. The tailor of Panama (2001)

Pierce Brosnan, ex-James Bond, speelt een uit de gratie gevallen, cynische spion die in Panama aan de slag moet. Een kleermaker (Geoffrey Rush) is zijn dubieuze informatiebron. Le Carré stond mee in voor de adaptatie. De regie was in handen van John Boorman (Deliverance, Excalibur).

4. The constant gardener (2005)

De film hekelt de praktijken van de farmaceutische industrie in Kenia, maar op het voorplan staat de amoureuze relatie tussen diplomaat Ralph Fiennes en activiste Rachel Weisz. Erg knap in beeld gebracht door Fernando Meirelles (Cidade de Deus).

5. A most wanted man (201?)

Niet alleen de Koude Oorlog inspireert Le Carré maar ook de war on terror. Het is aan de Nederlandse fotograaf en regisseur Anton Corbijn om de ingewikkelde driehoeksverhouding tussen een weemoedige bankier, een idealistische advocate en een islamitische asielzoeker uiteen te zetten.