Lot/Beersel -
In onze reeks over Brusselse eindpunten laten we ons vandaag door bus 50 naar Lot brengen. Lot is een deelgemeente van Beersel met ongeveer 4500 inwoners en ligt in Vlaams-Brabant, langs het kanaal Brussel-Charleroi , net voorbij de zuidwestelijke grens van het Brussels Gewest. Een flinke wandeling brengt ons van Lot naar Beersel, waar we het eeuwenoude kasteel van Beersel bezoeken en in Brouwerij Oud Beersel volgens aloude traditie gebrouwen Lambik en Geuze proeven.
Lot bereiken kan op meer dan één
manier: de gemeente ligt niet alleen langs het kanaal
Brussel-Charleroi, maar ook aan de spoorweg Brussel-Bergen-Parijs en
vlakbij de westelijke Brusselse Ring. Dat Lot sterk geïndustrialiseerd
was en is, is dan ook niet verwonderlijk. Lot kende een kort bestaan
als zelfstandige gemeente tussen 1927 en 1977, maar sinds de
bestuurlijke hervormingen in 1977 werd Lot een deel van fusiegemeente
Beersel. Haar naam dankt de gemeente aan het Middelnederlanse woord
laeck(t), dat
waterloop in moerasgrond betekent. De rivier de Zenne
stroomt dan ook midden door het centrum van Lot.
Oude wolfabriek
Het water van de Zenne werd vroeger gebruikt voor het wassen van wol en
het verven en spoelen van weefsels door één van de overblijfselen van
het industriële Lot: de oude Wolfabriek, vlakbij het station. Opgericht
in 1945 als wolspinnerij, werd de fabriek een geïntegreerd bedrijf waar
ruwe wol binnen kwam en als afgewerkte stof weer naar buiten ging. De
grote uitbreidingen verplichtte het bestuur in 1865 massaal arbeiders
van buitenaf aan te trekken. De fabriek had een eigen arbeiderswijk,
een kapel en scholen voor de kinderen van arbeiders en bedienden. Rond
de eeuwwisseling werkten er maar liefst 1500 mensen in de fabriek. De
crisis van de jaren dertig werd het bedrijf echter fataal. Momenteel wordt
de oude wolfabriek verhuurd aan verschillende bedrijven voor
opslagruimte. Het gedeelte waar vroeger de spinnerij was, werd
omgevormd tot lofts.
Brouwerij Oud Beersel
Een fikse wandeling brengt ons over de
Zenne en over de Brusselse Ring langs glooiende groene landschappen
naar het hogergelegen Beersel, dat in 847 voor het eerst vermeld wordt
als Bersalis, niet
toevallig ook de naam van het blonde bier dat gebrouwen wordt in
Brouwerij Oud Beersel. Naast deze tripel wordt in
de artisanale brouwerij ook de Oude Geuze Oud Beersel gebrouwen: door op basis van smaak vaten lambik te selecteren en met
elkaar te versnijden, ontstaat een fris en fruitig schuimend bier, dat
in 2007 op de World Beer Awards als wereld's beste
lambik/geuzebier werd verkozen. Brouwerij Oud Beersel is elke zaterdag
van 9 tot 14 uur te bezoeken. Iedere eerste zaterdag van de maand om
11u kan je er ook het museum bezoeken.
Herman Teirlinckhuis
Een eindje verderop, aan de pittoreske doodlopende Uwenberg,
staat het Herman Teirlinckhuis: het huis waar Vlaams roman- en
toneelauteur Herman Teirlinck (1879-1967) de laatste dertig jaren van
zijn leven doorbracht. Het huis is ingericht als museum en toont met
foto's en documenten leven en werk van de schrijver. In het huis is ook
een tentoonstellingsruimte waar regelmatig werk van hedendaagse
kunstenaars wordt getoond. Momenteel wordt het gerenoveerd en is het
Herman Teirlinckhuis helaas nog tot 15 november gesloten.

Kasteel van Beersel
De bekendste en tegelijk ook meest unieke bezienswaardigheid in Beersel
is natuurlijk het Kasteel van Beersel. Deze waterburcht aan de
Lotsestraat, ook bekend uit het Suske & Wiske-verhaal 'De schat van Beersel', is één van de laaste voorbeelden van militaire architectuur uit de Middeleeuwen in ons land. Het kasteel werd opgetrokken tussen 1300 en 1310 als vooruitgeschoven verdedigingspost van Brussel. Onder Hendrik III van Witthem (achterkleinzoon van Jan I) werd het
kasteel in 1489 ingenomen door een troepenmacht uit Brussel, dat in
opstand was gekomen tegen Maximiliaan van Oostenrijk.
De bijzonder moeilijk in te nemen
burcht werd met hand en tand verdedigd, maar kwam voor een keer toch
beschadigd uit de strijd. Maximiliaan nam ondertussen wraak en
belegerde Brussel, dat door uitputting en pest moest capituleren. De Brusselaars werden ertoe verplicht het kasteel van Beersel te herstellen. In de loop der eeuwen vonden er verschillende
restauratiewerken plaats aan de burcht: voor het eerst einde 15de,
begin 16de eeuw en later nog eens in 1617, jaartal dat op de binnengevel van de eerste toren ingeankerd
is.
In 1818
nam een katoenfabriek zijn intrek in het kasteel, maar het werd slecht
onderhouden en verviel hoe langer hoe meer: alle daken stortten in. Het
zou duren tot 1928 voor de burcht uit zijn puin herrees: toen stichtte de heer Pelgrims de Bigard, die zeer begaan was met het lot van
vele kastelen, de vereniging 'De Vrienden van het Kasteel van Beersel'. De toenmalige eigenaresse, gravin Guillaume de Hemricourt de Grunne, schonk het kasteel aan de vereniging van Bigard en even later werd onder zijn leiding met de restauratiewerken begonnen. Al wat nog overeind stond werd behouden, alles wat vernield was werd met materialen uit die tijd met een merkwaardige zin voor historische waarheid heropgebouwd, daarbij steunend
op oude prenten en tekeningen uit de 17de en 18de eeuw.

Sinds
1948 is het kasteel eigendom van de Koninklijke Vereniging der
Historische Woonsteden en Tuinen van België. Eind juni gingen nieuwe
belangrijk restauratiewerken van start. In een eerste fase werd al de
slotgracht leeggepompt zodat de restaurateurs de funderingen van het
kasteel kunnen verstevigen en de archeologen in en vooral onder de
slotgracht kunnen onderzoeken naar eventuele andere overblijfselen uit
de middeleeuwen. De restauratiewerkzaamheden zullen vermoedelijk vier tot
vijf jaar duren, maar het kasteel zal al die tijd gewoon open blijven
voor bezoekers.
Fietsen in Lot en Beersel
De fiets is een prima alternatief voor
wie op een mooie zomerdag niet meteen op de bus wil zitten, maar toch
graag een stukje Lot en Beersel wil zien. De fietstocht van Brussel
naar Lot is slechts 13 kilometer en het fietspad loopt volledig langs het
kanaal Brussel-Charleroi. Even voorbij Anderlecht, langs het met bomen
en groen omzoomde kanaal, lijkt de hoofdstad al zéér ver weg. Doorheen Lot en Beersel loopt trouwens ook de Herman Teirlinck-fietsroute, een fietslus van zo'n 45 kilometer dwars door de heuvelachtige Zennevallei met Halle en Sint-Genesius-Rode als uiterste punten.
Wie voor een uitstapje toch kiest voor
de MIVB, maar de behoorlijk stevige en heuvelachtige wandeling van Lot
naar Beersel niet meteen zou zien zitten, kan best even
voor de terminus van lijn 50 afstappen aan halte Neerstalle en daar
overstappen op bus 154 van de Lijn, tot aan halte 'Oud Beersel'. Die
ligt vlakbij brouwerij Oud Beersel en zowel het Herman Teirlinckhuis als het Kasteel van Beersel liggen op slechts 15 minuten wandelafstand.
Grotere kaart weergeven
Oud Beerselbieren (voorlopig?) elders gebrouwen
-De Bersalis wordt niet in Beersel gebrouwen, maar in opdracht,als ik mij niet vergis in de Proefbrouwerij te Lochristi.
De Oud Beersel-geuze wordt door Frank Boon, die er prachtig in slaagt de toets van de vroegere Oud Beersel te benaderen, in Lembeek gebrouwen.