brusselnieuws.be

Wat voor de Vlaming-met-de-pet geldt, gaat (in dit geval) ook op voor de Vlaamse Beweging. Die benadert Brussel heel ambivalent.

Traditioneel is de stelling dat Brussel nooit mag worden opgegeven, maar de laatste jaren won onderhuids een andere opvatting veld: het idee dat Brussel, als laatste hinderpaal op weg naar een onafhankelijk Vlaan­deren, desnoods maar opgegeven moet worden. Er wordt dan van uitgegaan dat Brussel meer schaadt dan baat. De uitlatingen op de IJzerwake van zondag 23 augustus zijn hier een mooi voorbeeld van en vormen meteen ook een mijlpaal. Voor het eerst werd op een Vlaams-nationalistische manifestatie gepleit voor ‘het opgeven van Brussel’.

Het idee dat Brussel geofferd kan worden op het altaar van een Vlaamse staat, zorgt voor onrust bij de Brusselse Vlamingen. Maar binnen de publieke opinie in Vlaanderen veroorzaken dergelijke ideeën weinig deining. Er heerst vooral onverschilligheid.

En toch hebben Brussel en Vlaande­ren elkaar nodig, in een geglobaliseerde wereld meer dan ooit. Brussel is economisch het zwaartepunt van België én van Vlaanderen. Brussel is cultureel het venster waardoor Vlaanderen naar de wereld kijkt, en omgekeerd.

Economisch biedt Brussel meer dan zevenhonderdduizend arbeidsplaatsen, is het goed voor negentien procent van het bbp en is het het uithangbord van België en Vlaanderen.

Critici zullen opwerpen dat Brussel met een hoge werkloosheid kampt. Dat klopt ook – al telt Antwerpen ook 15,3 procent werklozen.

Een kleine helft van de gegenereerde ar­beids­plaatsen wordt ingevuld door pendelaars, vooral uit Vlaanderen. Willen Brusse­laars dan niet werken? Uiteraard wel. Alleen biedt Brussel vooral werk aan hoogge­schoolden, terwijl Brussel in hoofdzaak kortgeschoolde – en vaak Nederlandsonkundige – werklozen telt. De Franse en Vlaamse Gemeenschap dienen dan ook het onderwijs in Brussel voluit te ondersteunen, zodat schoolverlaters goed gewapend op de arbeidsmarkt terechtkun­nen. Vooral de Franse Gemeenschap zou hier een tandje mogen bijsteken.

Zoals Sint-Petersburg het venster was waardoor het Russische rijk naar Europa keek, zo is Brussel het venster waardoor Vlaanderen naar Europa en de hele wereld kijkt. Brussel is een internationale, kosmopolitische en jonge stad met een enorm potentieel. Het chaoti­sche van de stad geeft ruimte aan kunstenaars om zich te ontwikkelen. Het interculturele geeft een voorsmaakje van hoe Vlaanderen er binnen enkele decennia allicht zal uitzien – of we dat nu willen of niet. Bij veertig procent van de gezinnen wordt meer dan één taal gesproken. De diversiteit van de Brusselaars biedt enorme kansen voor de economi­sche en culturele ont­wik­ke­ling van de stad. Dit potentieel aanboren en ontwikkelen moet een van de Brusselse topprioriteiten zijn.

Dure plattelander
Wie denkt dat Vlaanderen zonder Brussel alleen verder kan, heeft gelijk. Wie denkt dat Vlaanderen daarbij hetzelfde welvaartspeil kan behouden, dag­droomt net zozeer als de Vlaams-nationalisten die menen dat Brussel ooit voor aansluiting bij een onafhankelijk Vlaanderen zal kiezen.

Voor de politici uit het Vlaamse gewest die zelfverzekerd Brussel afschieten als een bodemloze put waarin Vlaanderen massa’s geld gooit, wil ik weleens de rekening maken. De normale gang van zaken wil dat een werknemer belasting betaalt op de plaats waar hij werkt. Als we deze regel zouden toepassen op de Belgische situatie, dan ontdekken we een transfer van... Brussel naar Vlaanderen. Daarnaast kost een inwoner van het (semi-)platteland de overheid ook stukken meer dan een stedeling. Werk aan de riolering, nodig om alle open bebouwingen in Vlaanderen aan te sluiten op een gescheiden netwerk, is peperduur. De kostprijs voor de aanleg en het onderhoud van wegen ligt fors hoger per inwoner uit Vlaanderen of Wallonië. En dan is er nog de dienstverlening zoals postbede­ling, basismobiliteit en dies meer.

In de sterren
Blijft over: de angst voor de Franstalige olievlek Bruxelles ... Welaan dan, beste lezer, laat de klaroenen schallen voor de meesterzet, de ultieme oplossing, Vlaanderens redding: de splitsing van het gerechtelijk en kiesarrondissement Brussel-Halle-Vil­voorde!

Die splitsing staat in de sterren geschreven en lijkt me ook de logica zelve. Maar is er nu echt iemand die gelooft dat dit de Franstalige olievlek zal stoppen? Meent nu werkelijk één Vlaming dat een rijke Franstalige die het drukke stadsleven wil ontvluchten, geen villa meer zal willen kopen in Overijse of Sint-Pieters-Leeuw? Laten we er alsjeblieft mee stoppen dit symbooldossier verder op te blazen.

De toekomst bereiden we voor door samen te werken. Uitdagingen zijn er genoeg. Denken we maar aan het succesvol ontwikkelen van het Gewestelijk Expres­net (GEN) rond Brussel, met een eenge­maakte tariefzone en beheersstructuur. Of intergewestelijke sa­menwerking rond arbeidsbemiddeling, waarbij laaggeschoolde Brusselse werklozen aan de slag kunnen in de industriezones rond de luchthaven. Samenwerken is hier de enige goede oplossing.

Uiteraard dient Brussel ook naar de eigen politieke structuur te kijken. Het is gewoon een feit dat de Brusselse structuur te complex is, met negentien gemeenten en negentien OCMW’s, met 33 huisvestingsmaatschappijen en zes politiezones. Brussel maakt het zich­zelf in onderhandelingen moeilijk. Binnen het Hoofd­stedelijk Gewest is een interne reorganisatie dan ook een bittere noodzaak.

Toch moet Vlaanderen zich ervan bewust zijn dat Brussel geen probleem is. Brussel is een troef. Een uitdaging. En bovenal een spiegel op het huidige en toekomstige Vlaanderen. Het kan heus geen kwaad eens wat vaker in die spiegel te kijken.

:: Joris Poschet is CD&V-voorzitter in Watermaal-Bosvoorde, maar schrijft dit stuk in eigen naam