Politoloog Bleri Lleshi breekt lans voor ware interculturele dialoog

vrijdag 05 februari 2010

Bleri Lleshi: "Identiteit vereist verschil om te kunnen bestaan. Het vermogen om met verschillen te leven, komt niet gemakkelijk tot stand op eigen kracht. Dat vermogen is een kunst die oefening vraagt."

Brussel - Temidden van de commotie omtrent veiligheidsproblemen in de achterstandswijken van Brussel vraagt politoloog Bleri Lleshi eerlijke aandacht voor elk individu dat Brussel mee gestalte geeft, om zo een einde te kunnen maken aan het eeuwige ‘wij-zijverhaal’. [2 reacties]

In Brussel vormen jongeren de grootste bevolkingsgroep. De jongerenwerkloosheid ligt boven de 35 procent en in de armste wijken loopt ze op tot 50 procent. 30 procent van de Brusselse bevolking leeft onder de armoedegrens. Het zijn maar enkele cijfers uit het pas verschenen boek Brussel! van Eric Corijn en Eefje Vloeberghs.

Veel van deze jongeren worden met een harde realiteit geconfronteerd. De negatieve sociale spiegel, stigmatisering, discriminatie, structureel ongelijke kansen en inferieure scholing maken dat de strijd daartegen harder wordt. Tegelijk zijn deze jongeren de volwassen Brusselaars van morgen. Gaan zij de toekomst van de stad in handen kunnen nemen? En op welke manier? Een vraag die gesteld dient te worden. Daarom is het heel belangrijk om de jongeren en hun identiteiten te proberen begrijpen. Maar identiteit is een complex gegeven, en is dat des te meer in het geval van jongeren in een multiculturele stad.

Op papier leven we in een land en een stad die diversiteit als verrijking ziet. Maar handelen we er ook naar? Ik meen dat we in eerste instantie die diversiteit ernstig moeten nemen. Daarbij moet onze focus niet langer op een bepaalde groep gericht zijn, maar eerst en vooral op elk individu, dat tegelijk bij verschillende groepen kan behoren. Diversiteit moet daarnaast ook hand in hand gaan met gelijkheid. Er kan in geen geval sprake zijn van gelijkheid als ‘autochtonen’ aan ‘allochtonen’ vragen om te worden zoals zij. Een samenleving kan niet tegelijk multi- en monocultureel zijn.

De interculturele contacten met de ander lijken voorlopig niet veel opgeleverd te hebben als de ander nog steeds een vreemde is of zelfs nog met de dag vreemder wordt voor ons. Zo wordt de ander ook als een dreiging, een vijand gezien. En in die sfeer wordt dan vaak gezegd dat de tolerantie van de westerse maatschappij tot haar eigen destructie zal leiden. Diversiteit wordt nog steeds geproblematiseerd. Er wordt weinig ruimte gelaten voor anderszijn, terwijl dat juist enorm belangrijk is. Want identiteit vereist verschil om te kunnen bestaan. Het vermogen om met verschillen te leven, ervan te genieten en er voordeel uit te halen, komt niet gemakkelijk tot stand op eigen kracht. Dat vermogen is een kunst die oefening vergt. Hoe sterker de homogeniteitsgedachte binnen de samenleving, hoe moeilijker het wordt voor de ander om zich thuis te voelen in die samenleving.

Respect
We moeten de hegemoniale identiteitsconstructies dus uitdagen en op een nieuwe manier trachten te denken over heden en verleden. Binnen de context van diversiteit moeten we nadenken over wie we zijn, hoe we zijn geworden tot wie we zijn, en wat we willen worden. Volgens mij dit doen we dit best via de dialoog.

In dialoog treden met de ander is echt luisteren en verwerken wat de ander aan ons communiceert; het is niet louter een opeenstapelen van ideeën en opinies. De dialoog vraagt immers de verschillende culturen te respecteren en ze samen te brengen in een creatief samenspel. Ze daagt de hegemonie van de dominante cultuur uit en legt de partijdigheden en beperkingen bloot. Ze draagt bij tot de creatie van een cultuur waarin iedereen iets van zichzelf terugvindt, waarop we trots zijn, omdat we ze samen tot stand hebben gebracht. In die zin is interculturaliteit open, interactief, dynamisch en creatief. Haar belangrijkste doelstelling is het creëren van condities opdat verschillende culturele gemeenschappen zich waardig en gerespecteerd voelen, waarbij zij in een overeengekomen systeem van rechten en plichten kunnen interageren.

Als eerste stap in dit proces moeten we een ontmoeting met de Ander aandurven. Het doel van die ontmoeting is niet de Ander in de hand te houden, maar eerder samen te zoeken naar een gemeenschappelijkheid en het streven naar meer begrip voor de Ander. Het is daarbij heel belangrijk op welke manier we in gesprek treden en hoe we onze gesprekpartner(s) behandelen. Eigenlijk zouden we er in zo’n gesprek altijd moeten van uitgaan dat de Ander gelijk heeft. Omdat we op een dergelijke manier pas echt het anderszijn van de Ander erkennen en onze eigen visie in vraag stellen. Dat wil niet zeggen dat we alles wat de ander eist en wil, blindelings moeten volgen. De wil om te luisteren en te erkennen wat de ander zegt, is een vertrekpunt.

door: Bleri Lleshi

:: Bleri Lleshi is een Brussels politoloog en co-auteur van het pas verschenen boek 'Identiteit en Interculturaliteit – Identiteitsconstructie bij jongeren in Brussel', uitgegeven bij VUBPRESS.

Michael Bellon — © Brussel Deze Week

identiteit vereist verschil

door tim op 05-02-2010 09:56

Die verschillen hebben we in Brussel nu nog het beste er uit halen

Interculturele identiteit

door paul vogelaers op 05-02-2010 10:36

Waarde en respekt, rechten en plichten.Het begrijpen van een andere identiteit kost moeite, zweet en inspanningen.Maar het moet ook door beide kanten en individu's geleverd worden.En indien één kant het niet ziet zitten om die inspanning te leveren, dan is er geen dialoog. Tolerantie en inzicht kan alleen groeien en bestaan indien men uitgaat van het respekt voor dezelfde en andere waarden. En door allerlei gebeurtenissen worden die waarden van beide kanten niet meer begrepen en gerespecteerd. Met als gevolg onbegrip, conflicten, en botsingen, die kunnen gaan tot verbale en orale agressie, maar ook tot extreme geweldplegingen op bezit en fysieke personen. En dit is aan het gebeuren de laatste jaren in bepaalde wijken in het Brussels Gewest.
En waarden en respekt moeten meegegeven worden bij de opvoeding , tijd en aandacht en ondersteuning van de kinderen. Zoniet krijg je een generatie die aan beide kanten "doof" is voor rede en begrip. En als bedreigend voor de andere kant overkomt.En ik vrees dat het nog een zeer lange weg zal worden, omdat de mentaliteit in de eerste plaats, moeten veranderen. Maar de veiligheid van alle inwoners moet worden gerespecteerd en verzekerd op iedere plaats en op elk uur van de dag.Zoniet belanden we in een "anarchie", en dat kan toch niet de bedoeling zijn ? Of misschien wel door bepaalde groeperingen of mensen ? Hopelijk zal de "rede" de bovenhand halen en kunnen we samen aan een bruisende stad en gewest werken waar iedereen zijn plekje en geluk kan vinden.

er gaat verzet komen

door BECU op 25-02-2010 16:42

Er gaat verzet komen. Zeker weten, maar dan van mij en vele andere normale mensen die werken en belastingen betalen, tegen dit eindeloos geweeklaag over de achterstelling van migranten. Mr. Lleshi : beantwoord nu eens volgende eenvoudige vragen en bemerkingen:
1. zal wel zijn dat de onderwijssituatie in bru niet perfect is, maar ze is wel 100 keer beter dan in al de landen van herkomst van die beklagenswaardige migranten.

2. mijn kinderen staan op, ontbijten met ons en vertrekken naar school. te laat komen en spijbelen is taboe. Als ze hun best niet doen reageren wij als ouders. Kunnen die migrantenkinderen/ouders dat ook niet ? In Afrika stappen gemotiveerde jongeren uren tevoet naar school, hier is het blijkbaar te lastig om met een sociaal abonnement dat niks kost een halfuur met de bus te rijden.

3.Weten die migranten dan echt zelf niet dat taal en opleiding belangrijk zijn, of hebben ze daar serieus waar een sociale begeleider voor nodig. Dat gaat toch gewoon enkel om verantwoordelijkheidszin en elementair gezond verstand ? Ik vind het straf dat ze er zelf niet achterkomen dat ze kun kinderen naar de kleuterschool moeten sturen om Nl of fra te leren, en dat ze uit zichzelf niet inzien dat met taalachterstand het 1e leerjaar ingaan onvermijdelijk tot een educatieve ramp leidt.

3.Wanneer gaan die mensen eens ophouden met die volgmigratie die ons ertoe dwingt telkens weer van nul te beginnen en telkens weer te investeren in laagopgeleide kansloze nieuwkomers.
Weten hier geboren immigranten nu nog niet tot welke drama's die volgmigratie leidt, of is er ook al een sociaal assistent nodig om ze dat uit te leggen.

4.Kunnen migranten nu zelf eens geen inburgeringscursussen organiseren . Er zijn toch genoeg collega's die hier de weg kennen. Waarom moet dat allemaal geînstitutionaliseerd worden ? Om Nederlands te leren : ga een pint drinken, spreek Nl op je werk of in de GB, lees een krant en kijk VRT ipv satelliet-tv. zelfwerkzaamheid en zelfredzaamheid voor de sociologen. Helaas zijn de meeste migranten totaal niet in onze taal en cultuur geïnteresseerd, alleen in de hunne.

4.Mogen we aan de Moslims vragen toch eens na te denken in hoeverre hun pilarenbijterij,hun religieuze regelneverij en achterhaald puritanisme hun functioneren in onze samenleving niet fundamenteel belemmert. Willen ze ook blijk geven van empathie voor allochtonen, en er ook eens rekening mee houden dat bepaalde dingen ONS misschien kunnen storen.
Ik zie veel schijnintegratie, en maar al teveel bewust georganiseerde segregatie.
mvg

Hans Becu
Temse

Het wordt nooit wat zolang we onszelf culpabiliseren en de migrant excuseren. Responsabiliseren is de boodschap, en wie geen moeite doet of tot niks in staat is moet maar terug naar af ipv richting ocmw te fietsen.