Brussel en stadsvlucht, het zijn twee begrippen die al sinds
de jaren '60 onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Sinds begin de jaren 2000
versnelt de trend bovendien ook nog eens. Vooral jonge gezinnen trekken uit de
hoofdstad weg op zoek naar een betaalbare woning en groen.

Uit cijfers van VUB-demograaf Didier Willaert blijkt nu dat
het aantal Nederlandstaligen met een diploma hoger onderwijs niet onder die
trend lijdt. Tussen 2001 en 2006 - het laatste jaar waarvoor cijfers
beschikbaar zijn - groeide de groep zelfs aan met 7,2 procent. Opmerkelijk: in
diezelfde tijdsspanne nam het aantal Franstalige hooggeschoolden in het Gewest
net af met 4,4 procent. 

Het totale aantal Franstalige hoger opgeleiden blijft wel fors hoger dan dat van de Nederlandstaligen. Van de totale groep met een Nederlandstalig en/of Franstalig diploma bleek 86,3 in 2001 een Franstalig en 12,3 procent een Nederlandstalig diploma te bezitten. 0,7 procent beschikt over een diploma in de beide talen.

Aantrekkingskracht klopt stadsvlucht
Zijn Nederlandstalige Brusselaars dan minder geneigd de stad te ontvluchten? "Neen, de uitstroom is
zelfs sterker bij Nederlandstalige hoger opgeleiden dan bij Franstaligen", weet Willaert. "Maar de
aangroei door migratie naar Brussel blijkt bij diezelfde Nederlandstaligen nog groter
dan de uitstroom."

De stadsvlucht, tonen de cijfers, blijkt overigens nog steeds
een fenomeen van dertigplussers. Brussel blijkt met andere woorden erg populair bij Nederlandstaligen tussen het moment waarop ze hun diploma halen en het klassieke tijdstip voor stadsvlucht.

Dansaert-academici
Hoe groot het aantal Brusselaars met een Nederlandstalig hoger
diploma ondertussen is, blijkt ook uit een kaart per wijk die Willaert opmaakte. De illustratie toont
hoe de groep vooral goed vertegenwoordigd is binnen de Vijfhoek, in de wijken links
van de centrale lanen, de ruime Dansaertwijk zeg maar. Hun aandeel in het
totale aantal hooggeschoolden bedraagt er minstens 26 procent. In de meeste
wijken ten westen en noorden van de Vijfhoek heeft ten minste 13 procent
van de hooggeschoolden een Nederlandstalig diploma. (lees verder onder de kaart)

Kaart: Aandeel Nederlandstaligen in de groep van hooggeschoolden met een Franstalig en/of Nederlandstalig diploma, 2001

De populariteit van de hoofdstad bij Nederlandstalige
hooggeschoolden staat in schril contrast met de situatie aan Franstalige kant.
Daar vinden hoger gediplomeerden veel minder vaak de weg naar het Gewest. Tegenover
die lagere instroom staat wel dat Franstalige hoger geschoolden de hoofdstad
minder snel verlaten dan Nederlandstalige.  

Cultuur en files
Vanwaar die aantrekkingskracht op Nederlandstalige
hooggeschoolden? "De voorbije tien jaar merk je een verandering in de houding
die mensen aannemen tegenover de stad", stelt Patrick Deboosere, eveneens
demograaf aan de VUB, vast. "Vroeger trok al wie zich dat kon permitteren naar de
Rand. Vandaag zie je dat steeds meer mensen net voor de stad kiezen als ze zich dat
kunnen veroorloven."

Deboosere vermoedt dat het culturele aanbod in Brussel een sleutelrol heeft gespeeld om Nederlandstaligen naar de hoofdstad te lokken. "Daarnaast
speelt zeker ook het comfort van een woonplaats in de buurt van het werk een
rol. Hoe groter de mobiliteitsknoop, hoe aantrekkelijker een stadswoning", zegt Deboosere.

Scholen
De demograaf wijst erop dat ook het overheidsbeleid terzake
een bocht heeft gemaakt. "Tot in de jaren '80 werd de stadsvlucht aangemoedigd
door steeds verder te verkavelen. Dat is gestopt en heeft plaatsgemaakt voor
campagnes die mensen naar de stad moeten halen."

Er is volgens Deboosere dan ook geen reden om aan te nemen dat de groeitrend de voorbije drie jaren zou afgeremd zijn. "Wat de toekomst brengt weten we dan weer niet. Ook dat hangt gedeeltelijk van de overheidsinspanningen af. Voor jonge ouders is de beschikbaarheid en nabijheid van kinderopvang en scholen bijvoorbeeld erg belangrijk."