–Neen dat bestaat niet, je spreekt sowieso één taal beter dan de andere. –Dat hangt ervan af. –Ja maar wat spreek je het best. –Ik denk dat ik meer woordenschat heb in het Nederlands.
–Waar heb je dan Frans geleerd? –Thuis. –Ben jij in Wallonië opgegroeid? –Neen in Brugge. –In Brugge, dat kan niet. –Als ik het u zeg. –Neen ik bedoel, in Brugge spreekt men toch geen Frans. –Blijkbaar wel.
–Dat is dan toch zeer uitzonderlijk. –Neen niet echt, ik ging in Brugge zelfs naar de Franse scouts. Daar gingen veel kinderen naartoe. Ik schat zo’n 500 leden, wat niet weinig is.
–Dat was dan zeker high society. –Misschien zaten die er ook, maar dat is me niet opgevallen. –En daar sprak je alleen Frans? –Ja. Ik spreek thuis Frans en met mijn ooms en tantes, nichten en neven ook. Wij zijn allemaal tweetalig, Mijn grootouders waren tweetalig aan moeders en vaders zijde. Het is een erfenis van de Belgische traditie.
Het hek was van de dam. Ik beweerde Belg te zijn. En dat kon ook niet. En dus kreeg ik nog meer vragen die geen vragen waren. En mijn antwoorden begonnen danig op de zenuwen te werken dat “mijn zoontje” eraan moest geloven. Gevoelige materie voor een mama.
–Spreek je dan altijd Frans met je zoon? –Ja altijd. –Maar je spreekt toch Nederlands? –Ja ik ben tweetalig, maar met mijn zoontje spreek ik Frans. Hij hoort mij wel vaak in het Nederlands praten, maar onze spreektaal is Frans. Volgens mij wordt taal tegenwoordig trouwens veel te zwaar overschat, als ware het je alter ego, je identiteit ‘tout court’ (red : is Frans voor punt). Volgens mij dient taal enkel en vooral om met mekaar te kunnen praten, mekaar te verstaan. Ik wou er nog aan toevoegen dat je dezelfde taal kan spreken zonder mekaar te verstaan, maar dat hield ik voor mezelf.
–Met wie spreekt hij dan Nederlands? –Met al de anderen, behalve Oma. Je moet weten dat zijn vader geen Nederlands spreekt en dat ik het belangrijk vind dat ie met zijn vader goed kan communiceren, dacht ik nog snel te argumenteren.
En daar was ik fout. Ik hoefde helemaal niks te verantwoorden, want het is zoals het is, en daarmee uit. Te laat … ik had hiermee de deur op een kier gezet. Kom binnen en trap maar op mijn ziel. En dat is dan ook gebeurd.
–Dat mijn houding onverantwoord was. Dat Zij dat nooit zouden doen in hun gezin. Dat ik nu maar eens moest toegeven dat ik Nederlandstalig was en niks anders. Dat ik daardoor mijn eigen zoon benadeelde in zijn kennis van het Nederlands. En dat Zijn Kinderen op school daar ook door benadeeld werden. Want er zaten te weinig kinderen in hun klas die “niveau” haalden. Want ze spraken geen Nederlands thuis (en hopla). Mensen, waar zijn we mee bezig?
Enfin de stront met emmer en al kwam op mijn onverantwoorde hoofd terecht. En dat meertaligheid een openheid creëert naar de wereld, kon niet baten. En dat meertaligheid een vorm van intelligentie is, omdat het analyse en perspectief stimuleert, ook niet. En dat mijn zoon van 4 al perfect beide talen hanteert en ze van elkaar kan onderscheiden, hielp ook niet. En dat Brussel … en dat België…. Ach waarom heb ik niet gewoon gezwegen?
Zijn vrouw had de discussie van een beetje verderop in de gaten en kwam tussenbeide, gelukkig maar. In haar beste Nederlands, met een zwaar buitenlands accent, kwam ze vragen of we iets wilden drinken. Graag zei ik, dat is heel lief van jou.
Reacties
Re: Over tweetaligheid
Volgens mij wordt taal tegenwoordig trouwens veel te zwaar overschat, als ware het je alter ego, je identiteit ‘tout court’ (red : is Frans voor punt). Volgens mij dient taal enkel en vooral om met mekaar te kunnen praten, mekaar te verstaan.
Viva annabelle
Viva Marcel Broodthaers
Viva les Bruxellois !
Re: Over tweetaligheid
Het spijt me, maar alle studies wijzen uit dat echte, perfecte, weergaloze tweetaligheid niet bestaat. In die zin, dat er altijd een tall is die er bovenuit steekt, die je beter beheerst. Dikwijls is dat de taal waarin je spontaan telt. Maar dat betekent niet dat er geen praktische tweetaligheid zou bestaan. Dat er geen mensen zouden zijn die twee talen zéér en zéér goed beheersen, in die mate dat men het verschil niet snel zal merken. Ik vind meertaligheid dus zeer belangrijk en interessant. Ben zelf naar de Europese School gegaan, waar ik vlot tussen Nederlands en Engels en Duits en Frans wisselde. Allemaal heel fijn. Waar de meeste mensen hier aan voorbijgaan is het feit (ook weer wetenschappelijk onderbouwd) dat men kinderen best in de eigen moedertaal opvoedt. Dat betekent voor een taalgemengd gezin concreet dat de (laten we zeggen) Franstalige vader best Frans spreekt met het kind en dat de (laten we zeggen) Nederlandstalige moeder Nederlands spreekt. Maar afgezien daarvan spreekt iedereen maar de taal die hij wil spreken, als dat hem of haar beter doet voelen (dan anderen?).
Re: Over tweetaligheid
Ik vind deze discussie heel graapig want wij (als niet-Belgen en thuis ook niet Nederlands pratende ouders) sturen onze kinderen niet naar één van de Europese scholen maar naar het nederlandstalig onderwijs omdat we graag willen dat ze zich hier in Belgie goed integreren. Maar van tenminste twee collega's kreeg ik al te horen dat het toch beter zou zijn om mijn kinderen in hun moedertaal school te laten lopen...
Re: Over tweetaligheid
Beste Johan Bacia, in het Franstalig onderwijs bestaat ondertussen wel al 10 (!) jaar de mogelijkheid om tweetalig les te volgen. Ouders die kiezen voor immersieonderwijs kunnen hun kinderen naar een school sturen waar zij tot 75% van hun lessen in het Nederlands, Engels of Duits krijgen. Daar kan het Nederlandstalige onderwijs nog een puntje aan zuigen. En voor er iemand kraait 'dat ze toch eerst Nederlands moeten leren, als Belgische landstaal': immersieonderwijs in Brussel en enkele andere gebieden kan enkel in het Nederlands, en ook elders zijn de initiatieven overwegend Nederlandstalig. De mensen die in bovenstaand stuk lezen dat eentaligen gedoemd zijn tot bekrompenheid en enggeestigheid, lezen wat ze willen lezen - en moeten misschien vragen stellen bij hun eigen taalvaardigheid, aangezien begrijpend lezen duidelijk hun sterkste kant niet is. Nochtans een eindterm!
Re: Over tweetaligheid
Beste Elke V, na mijn perspectief op de wereld, in andere reacties, is het voor jou dus mijn taalvaardigheid die het moet ontgelden. Ad hominem, noemen ze dat. Ik ben onder de indruk.
Mij kan het geen barst schelen dat u persoonlijk graag meestapt in de obligate riedel, al tien jaar met een uitroepteken, van het immersieonderwijs. Sta me toe die pas ernstig te nemen als de eerste resultaten ervan ook te zien en te horen zullen zijn, bijv. op de arbeidsmarkt, waar men dus nog nooit genoeg tweetalige Franstaligen heeft gevonden-noch bij de lagergeschoolden, wat misschien nog kan vergoeilijkt worden, en al helemaal niet bij de hoger geschoolden (of is het nieuws voor u dat er bijv. geen tweetalige Franstalige juristen kunnen gevonden worden? En vindt u dat niet onwaarschijnlijk?) Ondertussen heeft het Nederlandstalig onderwijs-zonder het veronderstelde heil van de immersie-al generaties meertaligen afgeleverd. Of waarom denkt u dat de Brusselse administraties vol zitten met forenzen uit het Noorden? Moest men ze moeten bevolken met Brusselaars, men zou zelfs geen telefoon uit Vilvoorde kunnen beantwoorden.
Re: Over tweetaligheid
Voor de overzichtelijkheid breek ik mijn betoog op in enkele punten:
1. Ook bij Nederlandstalige juristen is het hoogst uitzonderlijk dat zij perfect tweetalig zijn. Ik hoor van bevriende advocaten dat in overleg met anderstalige collega's ieder de juridische termen in eigen taal gebruikt.
2. U spreekt over het gebrek aan resultaten van immersieonderwijs op de arbeidsmarkt. Uiteraard is er nog geen opmerkelijk resultaat. De kinderen die een immersietraject begonnen zijn in de kleuterklas zijn nog niet afgestudeerd. Bovendien gaat het om 5% van de scholen, waar dan nog niet elke leerling deelneemt aan het taalbad. Logisch dus dat de resultaten beperkt zullen zijn, en op lange termijn bekeken moeten worden. Het is nogal gemakkelijk om enerzijds te klagen over het reguliere Franstalige taalonderwijs, en dan de pogingen die gedaan worden om dat te verbeteren zonder meer te verwerpen.
3. In Canada bestaat al meer dan 30 jaar immersieonderwijs, en men is daar bijzonder positief over de effecten. Uit de wetenschappelijk opgevolgde scholen in Wallonië komen ook erg positieve signalen. Meer lezen? Ik verwijs u graag door naar https://comenius.ned.univie.ac.at/node/11558.
4. Mijn argument was allesbehalve ad hominem, aangezien het geen argument was, maar een opmerking, die bovendien algemeen geldt. Wie zich aangesproken wilt voelen, heeft daar natuurlijk alle recht toe. Ik stelde enkel vast dat dit blijkbaar een bijzonder gevoelig thema is, aangezien fierheid op meertaligheid meteen geïnterpreteerd wordt als 'neerkijken op eentaligheid'. Dat werd nergens gezegd of zelfs maar geïmpliceerd. Het stuk van Annabelle gaat m.i. over het beslissingsrecht om je kinderen op te voeden in welke taal (of talen) je maar wil, niet over een superioriteitsgevoel.
Re: Over tweetaligheid
Ik ben zelf ook Nederlandstalig jurist, tweetalig en actief in Brussel. Het is waar dat ook aan Vlaamse kant de perfect tweetalige juristen op één hand te tellen zijn (voor zover "perfecte tweetaligheid" al bestaat). Maar ervaring leert me dat Nederlandstalige juristen die werken in de hoofdstad zich bijna allemaal goed tot zeer goed in het Frans uit te slag kunnen trekken, daar waar dat aan Franstalige kant meestal niet het geval is. Hoewel er uiteraard uitzonderingen bestaan, ik ben er al tegengekomen. Maar doorgaans staren ze je aan als een koe die een trein ziet voorbijrijden als je twee woorden Nederlands spreekt. Zelfs passieve kennis van het Nederlands is dikwijls teveel gevraagd. Wij in Leuven kregen vanaf onze 1ste kandidatuur onvertaalde arresten van de Franstalige kamer van het Hof van Cassatie op ons bord, zonder dat daar veel complimenten over gemaakt werden. De eerste keer weet je niet wat "une citation" betekent. Na dat woord vijf keer te zijn tegengekomen, pak je eens een woordenboek in je handen en leer je dat dat Frans is voor "een dagvaarding". Franstalige collega's vertellen mij dat ze in Louvain-la-Neuve altijd de Franse vertaling kregen van Vlaamse arresten. Je kunt aan de Franstalige Belgische universiteiten perfect afstuderen in de rechten zonder ooit één woord Nederlands te hebben moeten bekijken. Jaren later op de werkvloer horen ze het bij het woord "dagvaarding" nog altijd in Keulen donderen. En zo kan ik maar doorgaan. Een rechtswetenchappelijk artikel in "Le Journal des tribunaux" lezen is voor mij ook soms zwoegen, maar goed: je bent jurist in een tweetalig koninkrijk, dus je doet dat gewoon. Punt. Omgekeerd, als je aan een Franstalige collega vraagt "Avez-vous lu cet article concernant la responsabilité civile dans le Rechtskundig Weekblad?" krijg je bijna standaard: "Non, c'est rédigé en néerlandais et je ne comprends pas." En ik herhaal: er zijn absoluut uitzonderingen. Maar ervaring leert me, dat dit uitzonderingen blijven. Bij de meerderheid van de Franstalige juristen is het met de kennis van de andere landstaal bedroevend gesteld. En het clubje van advocaten, magistraten en bedrijfsrevisoren is dan nog tamelijk "elitair" en wordt geacht toegang te hebben tot fatsoenlijk onderwijs. Als die nog geen twee woorden deftig Nederlands kunnen uitkramen, verbaast het mij niet dat ze dat aan de kassa van een supermarkt in Elsene ook niet kunnen. Immersiescholen zijn zeker lovenswaardige initiatieven, maar eigenlijk druppels op een hete plaat wegens beperkte schaalgrootte. Allemaal heel leuk dat je in de basisschool van Houtsiplou-les-Bains 50% van je lessen in het Nederlands kan volgen, maar echt veel impact op het algemene tweetaligheidsniveau van 4 miljoen Franstalige landgenoten gaat dat niet hebben. De Franse Gemeenschap zou er veel beter aan doen om in haar volledige onderwijsnet Nederlandse lessen aan te bieden op hetzelfde niveau als dat de Vlaamse Gemeenschap Franse lessen in het hare aanbiedt, in plaats van links en rechts voor een zeer select publiek immersiescholen op te richten.
Re: Over tweetaligheid
De Franse Gemeenschap richt zelf geen immersiescholen in, deze keus wordt geheel aan de scholen overgelaten. Het feit alleen al dat deze keuze bestaat (in tegenstelling tot Vlaanderen, helaas) vind ik een heel positief signaal.
Re: Over tweetaligheid
Een paar reacties bevestigen waar ik op doelde: eentaligheid is blijkbaar ook voor een paar lezers een gegarandeerd ticket naar kleingeestigheid, bekrompenheid en ander moois. En meertaligheid dus a priori 'een vorm van intelligentie, die analyse en perspectief stimuleert'. Wat ik me afvroeg nav het artikel was gewoon waar Annabelle die wetenschap vandaan haalt? En waarom ze meent dat zo apodictisch te kunnen stellen?
Want stel dat het waar is, dan moeten we toch het ergste vrezen over 'het perspectief, de analyse en de intelligentie' van bijvoorbeeld onze toekomstige premier die werkelijk elk woord Nederlands dat hij verplicht wordt in de mond te nemen, verkracht? Of wat te denken van die vele tienduizenden leerlingen in het Franstalig Brussels onderwijs, dat nog geen enkele goede tweetalige, laat staan meertalige, heeft afgeleverd? Allemaal veroordeeld tot kleingeestigheid en bekrompenheid?
Natuurlijk niet. Ik zou dus wat meer schroom aan de dag leggen moest ik zo iets willen beweren, en mijn meertaligheid uiteraard niet beschouwen als iets waar ik me om moet schamen, maar al helemaal niet als iets waar ik fier op moet zijn. Het hangt er nog altijd een beetje van af wat je er mee doet. De opinie van onze meertalige Annabelle bijvoorbeeld, viel me qua analyse een perspectief, een beetje mager uit. Maar ze is duidelijk content van zichzelf, dus veel kwaad zal het niet kunnen.
Re: Over tweetaligheid
Wat een lange tenen, hier. Iedereen heeft het recht om zijn of haar kind in een of meerdere talen naar keuze op te voeden. Daar hoeft toch niet moeilijk over gedaan te worden? Annabelle, troost je met de gedachte dat je kind je later dankbaar zal zijn voor de bagage, kennis en taalbewustzijn die je hem meegeeft. En het is nog goed voor zijn gezondheid ook, want onderzoek heeft aangetoond dat mensen die meertalig worden opgevoed gemiddeld 4 jaren later Alzheimer krijgen dan hun eentalige leeftijdsgenoten!
Nieuwe reactie inzenden