D oor het thema samen te bespreken willen de bewoners een genuanceerd beeld geven van de in de media verguisde stadswijk. Kuregem haalt dit jaar weer ongetwijfeld de jaaroverzichten met zijn probleemjongeren. “Toch is het niet alleen kommer en kwel in deze wijk,” zegt Eric Gijssen van KureghemNet, een van de initiatiefnemers van het debat. “We willen aantonen dat er ook positieve aspecten aan deze wijk zijn en dat er bewoners zijn die het beste voorhebben met hun wijk.”

De noodgedwongen verhuizing van de Franstalige hogeschool ISIB begin dit jaar veroorzaakte een zoveelste mediastorm over Kuregem. De wijk die al jaren als probleemwijk bekend stond, kwam weer als broeihaard van criminaliteit en als no-go zone in beeld. Dat bracht een debat teweeg over de veiligheid en de politieaanpak in de wijk. Politiek getinte termen als ‘nultolerantie’ en ‘verhoogde waakzaamheid’ kwamen weer bovendrijven.

Over het nut van zo’n mediastorm zijn de meningen verdeeld. De een ziet het als een welgekomen noodsignaal om eindelijk iets aan de situa­tie te doen. Anderen vinden dat de wijk gestigmatiseerd wordt.

Een aantal Frans- en Nederlandstalige verenigingen uit Kuregem bundelden begin dit jaar de krachten. In een manifest riepen ze op te stoppen met de wijk te stigmatiseren: “Er zijn problemen en die vragen om een oplossing (...), maar dit kan enkel door te investeren in Kuregem en de plaatselijke initiatieven te ondersteunen.”

Pierre Rivir was een van de ondertekenaars van het manifest. “Ik woon en werk in Kuregem en heb me hier nooit echt onveilig gevoeld,” vertelt hij. “Maar als ik naar de televisie kijk, krijg ik schrik.” Ter illustratie laat hij een RTBf-reportage zien over Kuregem. “Als achtergrondgeluid koos de journaliste een soundtrack van een of andere horrorfilm. Ik heb de journaliste van deze reportage aangesproken en haar gezegd hoe ze haar reportage het best zou aanpakken. Ze sloeg al mijn raad in de wind. Nu is ze verwonderd dat ze hier niet graag gezien is en dat mensen niet met haar willen spreken. Als je al op voorhand de toon van je reportage zet, zonder ook maar met iemand te hebben gesproken, dan is dat toch normaal?”

“Het probleem is dat altijd maar weer dezelfde negatieve aspecten van de wijk onder de aandacht komen,” vindt Eric Gijssen. “Er worden hier ook heel wat stappen ondernomen om de wijk leefbaar te maken, maar die krijgen veel minder aandacht. Voor de bewoners die zich voor hun wijk willen inzetten, is dat heel demotiverend. Sommigen geven de moed op omdat ze denken dat het toch geen zin meer heeft. Dat defaitisme willen we wegwerken door de bewoners samen te brengen en ze aan te moedigen om hun stem ook eens te laten horen.”

Participatie
Een van de genodigden op het debat is de ULB-sociologe Muriel Sacco, die onlangs een studie publiceerde over Kuregem. Een van de conclusies uit haar rapport was dat de bevolking tijdens het eerste wijkcontract – in de Lemmenswijk – amper betrokken werd bij de uitwerking ervan.

“Buurtbewoners staan meestal niet te springen om hun zegje te doen over de invulling van een project,” zegt Manu Aerden van de vereniging Samenlevingsopbouw. “Het is ook heel moeilijk om hen aan te moedigen. Wat we dan doen, is concrete voorbeelden geven van hoe bewoners projecten mee vorm hebben gegeven. Op die manier beseffen ze dat er naar hen geluisterd wordt.”

Een ander probleem is de versnippering in het verenigingsleven. “Participatie is natuurlijk goed, maar er zijn heel veel verschillende verenigingen, waardoor bewoners op een heel verdeelde manier vertegenwoordigd geraken,” zegt Pierre Rivir. Sinds 2003 is hij directeur van de vereniging Les Corsaires, die door middel van multimediale projecten een brug wil slaan tussen al deze verenigingen. Zo gaat Les Corsaires binnenkort met Kuregemnaren uit verschillende verenigingen een film maken. “De bedoeling is dat de wijkbewoners zelf een ploeg vormen om in de wijk te filmen wat zij interessant vinden. Hiermee willen we een authentiek beeld van de wijk geven. Het wordt dus heel anders dan wat je meestal op televisie te zien krijgt.”

Een stem
Waar alle verenigingen het over eens zijn, is dat het aangenaam wonen en werken is in Kuregem, maar dat de leefbaarheid in de wijk met een paar concrete actiepunten fors kan worden opgekrikt. De bedoeling van het debat is dan ook om op een speelse manier over de wijk te discussiëren en een paar actiepunten uit te werken die de leefbaarheid verbeteren. Het wordt een uitgelezen kans om met één stem de noden van Kuregem mee te delen aan de politieke overheden.