Brussel, Bruxelles, Brussels, Bruselas... Leuke stad, en misschien wel de enige die we hebben. Niet de mooiste, niet de properste, niet de veiligste, niet de meest efficiënte... maar wel leuk, dus. En kosmopolitisch, dat ook. Ik heb er zeven jaar gewoond en dan word je automatisch ‘Brusselaar’... en da’s voor het
leven, onvermijdelijk. Om eens een huizenhoog cliché te gebruiken: Brussel is van iedereen en niemand, anarchie en chaos in een light-versie in de schaduw van het Atomium. Da’s Brussel, toujours été comme ça, fieu.
Intussen heb ik de hoofdstad al bijna vier jaar ingeruild voor... Mechelen, Malines, Malinas. Goedkopere huizen, minder administratief gezeik, gezelliger. Toegegeven, net iets minder kosmopolitisch, net iets kneuteriger, net iets ‘Vlaamscher’, ondanks een bloeiende Marokkaanse, Assyrische en Russische gemeenschap.
Hoor ik daar al hoongelach in de verte? Nee, mooi... Mechelen dus, provinciaal nest aan de oever van de Dijle: zijn Romboutstoren, zijn Grote Markt, zijn Margaretha van Oostenrijk, zijn Somers en Gennez, zijn eigenste Eén-serie, zijn voetbalrivaliteit... euh... zijn Romboutstoren dus. Centrumstad in volle ontwikkeling, opklimmend uit een diep dal, ook leuk, maar geen Brussel... anders. Ontwakend zelfvertrouwen en geslaagde citymarketing in de schaduw van de Sint-Romboutstoren. Cru gesteld: ‘Brugge minus de toeristen, met allochtonen’, et voilà, Malines!
Nu wil het toeval dat ik als – jawel – fiere Nieuwe Mechelaar Brussel nog altijd een warm hart toedraag (zoals ik al zei: ‘voor het leven’), en dus ben ik nog vaak in de pocketgrootstad te vinden. Werk, vrienden, een nooit aflatende Brusselhonger en een drang naar sleaziness zijn daar niet vreemd aan. Voor de afstand hoef je het overigens niet te laten. Als Charleroi tegenwoordig als Brussels-South door het leven mag, is Mechelen niets minder dan Brussels-North (hoewel de meeste Maneblussers wellicht opteren voor Antwerp-South). Een slordige twintig kilometer, ziedaar de kloof tussen beide nederzettingen. Maar het lijkt erop dat ik telkens als ik de hoofdstad bezoek, alles wat buiten de Brusselse gewestgrenzen ligt moet verdedigen tegenover sommige lieden, die ik aldaar blijf tegenkomen.
Lui die ik gemeenzaam de ‘Nieuwe Vlaamse Brusselaars’ zou willen noemen. NVB’ers, zo u wilt. Wat ze allemaal gemeen hebben naast hun ‘provinciale’ afkomst, is een plots ontwikkeld wantrouwen en scepticisme tegenover alles en iedereen die buiten Brussel woont of zich tout court buiten de hoofdstad begeeft. Alsof daar sowieso nog iets te beleven valt, djeezus!
Meewarig
Dat dit soort figuren doorgaans is opgegroeid in minder mondaine oorden als Leffinge, Steenokkerzeel, Ninove, Kasterlee of Meeuwen-Gruitrode, vormt daarbij geen hinderpaal. Vaak worden deze plaatsen uit een minder hip en minder ‘artistiekerig’ verleden dan ook angstvallig verborgen gehouden. Brusselaar, mijnheer... zéééker en vaaaast, jom! Als je die capitalino’s vertelt dat je Brussel na zeven jaar hebt ingeruild, voor Mechelen godbetert, dan krijg
je steevast blikken die een mengeling van meewarigheid en mededogen verraden. Als je het dan nog bestaat hen te verzekeren dat je daar zelfs graag woont, stuit je op compleet ongeloof. Het woord verrader valt net niet. Niet zelden dus uit de mond van lieden die nog maar drie maanden geleden de weg van Bachten de Kupe naar Brussels DC hebben ontdekt. Hun provinciale tongval is daarbij meestal intact hebleven.
NVB’ers zweren ook bij het internationale en kosmopolitische karakter van Brussel, waarop ze te pas en te onpas wijzen. Daar hebben ze natuurlijk een punt. Het contact met andere culturen kan inderdaad een ongelooflijke verrijking zijn. Kán, want de Nieuwe Vlaamse Brusselaar wouldn’t know. Die houdt zich bij voorkeur op met andere NVB’ers in de vijf of zes Vlaamse intellectuele cafés in het centrum van Brussel. Nu battleground van CD&V-mandatarissen, dus gezelliger zal het er daar vermoedelijk niet op worden.
Waar ligt de kosmopolitische meerwaarde als je je uitsluitend omringt met andere Nieuwe Vlaamse Brusselaars, die om ter hardst hun best doen om zo Brussels mogelijk over te komen? Putain, kun je dan niet evengoed à l’aise pinten gaan pakken in de betere bruine kroeg in pakweg Zwevezele of Zoersel?
Wat opvalt, is dat echte ‘geboren’ Brusselaars helemaal geen last hebben van dit soort snobisme; ‘leven en laten leven’, da’s zo’n beetje hun houding. Niet toevallig de houding die heel de stad samenvat. Iedereen kan Brusselaar zijn, Brussel valt niet te claimen en al zeker niet door een Nieuwe Vlaams-Brusselse elite.
Natuurlijk is er in Vlaanderen al jaren een tendens aan de gang van Vlamingen die niets meer om Brussel geven, die het nu al als een soort van ‘buitenland’ beschouwen. Bekrompen, provinciaal? Absoluut... Langs de andere kant kan ik me niet van de indruk ontdoen dat er een subcultuur van NVB’ers in Brussel
woont die, zonder het te beseffen, net dezelfde houding aanneemt. Even bekrompen? Zeer zeker. Even provinciaal? Reken maar...
Ex-Brusselaar Mattias Tuyls is reporter bij De Ochtend op Radio 1.
Reacties
Re: Ex-Brusselaar: 'Het woord verrader viel net niet'
Dit stuk heeft mij toch wel aangesproken, na 5 en een half jaar in Brussel te wonen kan ik toch wel zeggen dat ik, wat de auteur noemt, een NVB-er ben geworden. Hoewel ik tegenwoordig steeds minder en minder de Vlaamse enclave opzoek en meer optrek met onze Franstalige stadsgenoten. Toch klopt het feit dat het gedrag dat de NVB-er word toegeschreven gewoon een tegenreactie is op het gedrag dat vertoond word in Vlaanderen tegenover Brussel en door het gedrag dat de NV-A toont ten opzichte van het gewest. (voor hun is het niet eens een gewest) Laten we vooral eerlijk zijn en toegeven dat wij na al die jaren geen Vlamingen meer zijn maar Brusselaars en dat we onze stad dan ook een warm hart toedragen, en daar op zich is niets mis mee. Antwerpenaren zijn nog veel erger hierin! Iedereen die zijn stad een warm hart toedraagt is fier op die stad en zal die altijd verdedigen, waar ook ter wereld. En als de heer Tuyls dan vind dat wij bekrompen en provinciaal zijn, dat is dat vooral zijn probleem en niet het onze want wij storen ons daar niet aan. Misschien is hij dan toch wel een "verrader".
Re: Ex-Brusselaar: 'Het woord verrader viel net niet'
De nagel op de kop.. Vanaf week één dat ik in Brussel woonde, werd ik van nature een beetje anti-Vlaams. Alsof "wij" hier wat dan ook te claimen hebben omdat Vlaanderen toevallig miljoenen geld pompt in de hoofdstad.. Ik ken het Vlaamse ghetto hier.. dat ruikt naar ontkenning en gepriviligieerde isolatie.. ook al heb ik er goede vrienden en fijne kennissen. We zijn gewoon één van de vele volksgroepen die hier rondlopen.. en inderdaad, op cafe gaan zitten in de Roskam of aan de Vlaamsesteenweg heeft niks te maken met de grootstad die Brussel is : je kan evengoed in je geboortedorop naar cafe "Onder de toren" pinten gaan pakken, daar heerst dezelfde bekrompenheid van kleingeestige beestjes, angstige Wij-Vlamingen onder elkaar.
En hey, er is niks mis mee om Brussel te willen ontvluchten naar groenere, rustigere, toffere streken en steden - vooral als je een paar kinderen hebt.. Let's face it, het is in Brussel gewoon druk, chaotisch, vuil en sleazy.. Soms hou je ervan, soms haat je het. Maar het is in Brussel niet altijd zo "keitof", dus de NVB'ers die lopen te roepen dat Brussel zo de max is, maken zichzelf gewoon iets wijs.
De grootstad : roll with it, embrace it, of sluit jezelf op in je gesubsidieerde ivoren toren, waar geld verkwanseld wordt aan eigen TV, radio en teejater met een publiek van ocharme een paar duizenden politiek correcte liefhebbers in een multiculturele, bruine miljoenenstad.
"There's one million stories in the city, it's a pity.."
Re: Ex-Brusselaar: 'Het woord verrader viel net niet'
Is anderzijds wel ironisch om lezen. Het Vlaams-Belang verketterde, een paar jaar terug, in hun folder de Dansaertvlamingen omwille van hun pluralistisch gedrag: niet Vlaams genoeg, te ruimdenkend, te anderstalig,... kortom zij waren het die de oorzaak waren van alle Vlaamse ellende in Brussel.
Meermaals lees ik hier nu dat het net de Dansaertvlamingen die te Vlaams zijn: zich opsluiten -uit angst voor het onbekende- in hun eigen Vlaams ghetto, teveel Nederlands spreken en enkel Vlaams-gesubsidieerde evenementen bezoeken. Tiens, ik snap het niet meer, denk ik... of zijn NVB'ers dan nog een andere soort dan die Dansaertvlamingen?
Re: Ex-Brusselaar: 'Het woord verrader viel net niet'
Ikzelf ben ook een NVB-er en voel mij voor een stuk ook aangesproken door dit artikel.
Als Leuvenaar opgeroeid lijken er maar enkele steden te bestaan in Vlaanderen. Uiteraard Leuven zelf met als grote broer Gent en daarbovenuittorenend, de metropool, Antwerpen. De jaren die ik in Leuven en Antwerpen heb gewoond had ikzelf nog nooit over Brussel gehoord. Deze stad bestaat in Vlaanderen Precies niet ondanks er dagelijks honderdduizenden mensen dagelijks komen werken.
Eerlijk toegegeven, in het begin was het wat aanpassen toen ik hier kwam wonen, je weg zoeken in deze nieuwe stad is de eerste maanden niet eenvoudig. Maar langzaamaan begint de stad u toch te omarmen, je begint ze te liefkozen. Eenmaal je de stad graag ziet begin je er ook over te vertellen, dat is normaal. Ik vind het leuk om de positieve kanten van de stad te belichten naar mensen die deze stad niet kennen.
Geef toe dat Brussel in Vlaanderen nogal onbekend is en dus ook onbemind. Welke reclame is er dan beter dan er enthousiast over te praten.
Het wantrouwen naar alles wat van buiten de stad komt? Jawel, dat is er ook geweest. Als je met mensen uit Vlaanderen lang genoeg over Brussel praat, kom je er als het ware automatisch op. Politiek wordt dan een beetje onvermijdbaar. Door in de dagelijkse realiteit van Brussel te leven merk je ook dat door de “onafhankelijkheidsdrang” van Vlaanderen, hier het besturen bijzonder moeilijk maakt. In Brussel heb je immers 10 mensen nodig om een deur open te krijgen, eentje om ze te sluiten , een cliché die voor deze stad wel opgaat. Brussel heeft meer dan 1 miljoen inwoners, toch hangen alle politici die hier opkomen af van Vlaanderen of Wallonië. Van een onafhankelijke vertegenwoordiging is hier geen sprake.
Als je in je eigen geboortestad een pro-Brussels standpunt inneemt, wordt dit niet op warm applaus door de Brussel-onbeminde onthaald. Je moet al stevig in de Brusselse materie staan om een beetje begrip te verkrijgen van iemand die deze situatie niet kent. Wantrouwig, ja maar ik denk dat dat eerder komt van een wantrouwen ten opzichte van mensen die een mening hebben, een oordeel vellen over iets dat ze alleen maar van op de radio en tv kennen.
Als je lang genoeg in Brussel woont, begin je het te merken. Veel mensen wijken hier in en eenmaal ze aan het familiale leven beginnen trekken ze de stad uit. Ik denk dat Brussel zowat de enige stad is in Europa waar zulke bewegingen waar te nemen zijn. In Elke stad wonen de rijkeren in de stad zelf, de minder kapitaalkrachtigen in de ‘Banlieue’ aan de buitenkant. In deze stad is het bijna net het omgekeerde. Van het moment dat er op de spaarrekening genoeg Europese dollars staan, gaan ze terug naar de geboortestreek of wonen ze aan de rand van de stad. Jammer, hier liggen voor Brussel wel degelijk kansen. Ieder aangenaam persoon die hier vertrekt wordt ook een beetje beschouwd als en verlies voor de stad.
NVB’ers die die in vijf of zes cafés komt in de stad noemen wij de Dansart-Vlamingen. Leuke buurt om weg in te gaan, toffe contacten. Maar als je het echte Brussel wil leren kennen moet je toch naar andere buurten gaan. Flagey, Fernand Cocq, Saint-Boniface, Chatelin, Cemetire Ixelles, Parvis de St-Gilles, Sablon, Anneesens enfin, het zijn maar enkel plaatsen waar je iets leuks kan gaan drinken… Echt leuk wordt het pas als het begint te zomeren en er picknicks worden gehouden in de talloze parken. Trouwens, veel mogelijkheden om contacten te leggen gebeuren gewoon op feestjes bij de mensen thuis. Om volledig van Brussel te genieten, moet je deuren laten opengaan.
Hopend dat ik toch enkele dingen in mijn leefwereld heb kunnen kaderen, hopelijk ook een beetje reclame voor deze stad kunnen maken…
Re: Ex-Brusselaar: 'Het woord verrader viel net niet'
Brussel, Brussel... Brussel? Oh ja, is dat niet dat hokje op het zuidelijke deel van de parking?
Re: Ex-Brusselaar: 'Het woord verrader viel net niet'
Sprak een man die in een stad woont waar de helft container-opslagplaats is?
Re: Ex-Brusselaar: 'Het woord verrader viel net niet'
't Moet wel hoog zitten, als we daar een artikel aan moeten wijden!
Re: Ex-Brusselaar: 'Het woord verrader viel net niet'
mooi stukje. een wat frissere versie van een lezersbrief die in de Knack stond? ik heb de gewoonte om naar Gent en Leuven consequent met de term 'Pussytown' te verwijzen. ik zal het nooit meer doen.
een tip: de helft van mijn (café)vrienden zijn francophone. dan beland je vanzelf in andere, fijne afspanningen als SupraBailly, Bar Du Matin, Delecta, Terra Incognita...
Re: Ex-Brusselaar: 'Het woord verrader viel net niet'
Neem liever mij eens mee op café, Bie
Re: Ex-Brusselaar: 'Het woord verrader viel net niet'
"kun je dan niet evengoed à l’aise pinten gaan pakken in de betere bruine kroeg in pakweg Zwevezele of Zoersel?" Nou, ik ben recent nog eens wat pinten gaan pakken in mijn geboortedorp Zwevegem, trots op mijn afkomst als ik ben; en ik kan makkelijk op die vraag antwoorden: nou, neen.
En genieten van de stad hoeft helemaal niet in te houden dat je je roots verloochent -vraag dat maar aan het pak West-Vlamingen in Bruxelles.
Nieuwe reactie inzenden