In 2010 belandden er bij het Brusselse parket zo’n tweeduizend dossiers naar aanleiding van een stedenbouwkundige inbreuk. In datzelfde jaar werden er 2.750 bouwovertredingen geseponeerd. Slechts in vier gevallen moesten de overtreders zich voor de rechter verantwoorden. Het Brusselse gerecht kampt al jaren met een enorme achterstand. En dan zijn bouwovertredingen geen prioriteit.

De Brusselse regering wil nu het heft in eigen hand nemen. Ze wil een sys­teem van administratieve sancties invoeren. Die zullen gemeenten en Gewest bij de minste bouwovertreding kunnen opleggen.

Nieuw raam
Zopas heeft staatssecretaris voor Stedenbouw Emir Kir (PS) in het parlement uitleg gegeven over hoe hij die administratieve sancties, die onderdeel vormen van het regeer­akkoord, wil invullen.

Kir stelt voor om bij een bouw­misdrijf de overtreder zes maanden de tijd te geven om alle verplichtingen na te komen. Doet hij dat niet binnen die termijn, dan volgt een administratieve boete. Kir wil zo eigenaars die van goede wil zijn, belonen. Dat is volgens hem rechtvaardiger en efficiënter dan ze te bestraffen.

Voor Ecolo-fractieleider Yaron Pesz­tat gaat Kirs voorstel niet ver genoeg. “De laatste jaren is het aantal stedenbouwkundige overtredingen fors toegenomen. We moeten maar kijken naar hoe oude ramen en masse vervangen worden door nieuwe. Dat kan wettelijk alleen met een bouwvergunning, maar dat gebeurt haast nooit.”

En daar blijft het niet bij. Pesztat gelooft dat heel wat bouwovertredingen in Brussel onopgemerkt blijven, zoals uitbreidingen in de binnentuinen zonder vergunning. Nieuw is dat niet. Wie luchtfoto’s van Brussel van dertig jaar geleden vergelijkt met vandaag, ziet dat de Brusselse binnentuinen in de dichtbevolkte gemeenten gestaag volgebouwd geraken. Zelfs al heeft de Brusselse stedenbouwwet, die intussen bijna tien jaar oud is, daar paal en perk aan willen stellen.

Pesztat wil een betere handhaving: “Huiseigenaars moeten weten dat niet alles is toegelaten in Brussel en dat ze bij een overtreding een vervolging riskeren.”

Pesztat wil niet dat stedenbouwkundige overtredingen uit het strafrecht worden gehaald. “Het parket moet bij flagrante overtredingen, bijvoorbeeld in het geval van huisjesmelkerij, de vrije hand hebben. We pleiten voor een gemengd sys­teem. Treedt het parket niet op, dan kan de overheid zich in de plaats van het parket stellen door een adminis­tratieve boete op te leggen, vervolgens de overtreder de kans te geven om de toestand te regulariseren en zo nodig de overtreder te verplichten om het gebouw in de oorspronkelijke staat te herstellen.”

En het voorstel van Kir in het parlement? Volgens Pesztat kan dat tot perverse neveneffecten leiden. “Het kan eigenaars aanmoedigen om zonder bouwvergunning aan de slag te gaan, en dan af te wachten of de overheid optreedt. Treedt die op, dan past hij een en ander aan, zonder een boete te betalen. Dat kan niet de bedoeling zijn.”

Emir Kir pleegt de komende weken overleg met de gemeentebesturen en met zijn administratie. Hij belooft na de zomervakantie in het parlement een ontwerpordonnantie in te dienen. Die zal ook wijzigingen bevatten om vaudevilles zoals die rond de her­aanleg van de Havenlaan in de toekomst te vermijden.